تبلیغات
وبلاگ فرامرز جلوه گر - سری دوم آموزش کامل فصل چهارم فیزیک(به همراه مسئله و تمرین)***بخش اول
صفحه اصلی
فید خوان
ارتباط در یاهو مسنجر
فروشگاه سایت
آرشیو مطالب
عضویت در سایت
تماس با ما

وبلاگ فرامرز جلوه گر

منوی اصلی

جستجو

آخرین عناوین

وبلاگ فرامرز جلوه گر

آموزش کامل فصل چهرم فیزیک


آموزش همه مطالب


تصاویر زیباسازی نایت اسکین

 

«نور ـ بازتاب نور»

 

 

اگر در یك فضای بدون نور واقع شویم، نمی توانیم اطلاعات زیادی درباره‌ی آن فضا بدست آوریم .وجود نور اطلاعات ما را از محیطی كه در آن قرار داریم افزایش می دهد

 

 

 

انتشار نور

 

وقتی خورشید طلوع می كند، قسمتی از سطح زمین كه به طرف خورشید است، روشن می‌شود

 

 

 

 

 

 

 

شب هنگام نیز ستارگان و ماه در آسمان می‌درخشند ولی روشنایی كمی به زمین می‌دهند

 

 

 

وقتی نور از خورشید و یا هر شیء دیگری به چشم ما برسد، می‌توانیم آن‌ها را ببینیم
دلیل دیدن خورشید و یا هر شیء نورانی دیگر به سبب انتشارنور  آن‌هاست

محیطی كه نور ازآن عبور می كند، مانند هوا، آب و شیشه، محیط شفافنامیده می‌شود

محیطی كه نور از آن عبور نمی‌كند،مانند چوب، سنگ، آهن، محیط غیر شفاف(كدر) نامیده می‌شود


چشمه‌ی نور گسترده و نقطه‌ای


هرگاه اندازه‌ی یك چشمه‌ی نور در مقایسه با اندازه‌ی جسمی كه مقابل آن قرار می‌گیرد و همچنین فاصله‌ی بین این جسم تا چشمه بزرگ باشد، آن راچشمه‌ی نور گسترده می‌گویند 
خورشید و چراغ مطالعه  را می‌توان به عنوان چشمه های نور گسترده در نظر گرفت

 

 

 

 

 
 
 
 
 
اما اگر اندازه‌ی چشمه‌ی نور در مقایسه با اندازه‌ی جسم مقابل آن و
 فاصله ی جسم تا چشمه كوچك باشد، آن را چشمه‌ی نور نقطه‌ای  می‌‌نامند. اگر در یك قطعه مقوا، روزنه‌ی كوچكی ایجاد كرده و آن را جلوی یك چراغ قرار دهیم، یك چشمه‌ی نور نقطه‌ای حاصل می‌شود

 

 

باریكه‌ی نور

 


 

اگر در یك جنگل به نور خورشید كه از لابه لای درختان می‌گذرد ، توجه كنیم، مسیر نوری كه مشاهده می‌شود، نوعی باریكه‌ی نور را نشان می‌دهد. همچنین اگر درب یك اتاق را اندكی باز كنیم، نوری كه از شكاف میان درب و دیوار می‌گذرد، یك باریكه‌ی نور را نشان می‌دهد .باریكه‌ی نور با پهنای بسیار كم را پرتو نور می‌نامند. هر باریكه‌ی نور، شامل دسته ای از پرتو های نور است

برای به وجود آوردن یك باریكه‌ی نور می‌توانیم روی مقوا شكاف باریكی ایجاد كرده و آن را جلوی یك چراغ قرار دهیم

 

 

 

انتشار نور به خط راست

 

 


 

در یك محیط شفاف، نور به خط راست منتشر می‌شود. بنابراین هر پرتو نور را با یك خط راست و پیكانی بر روی آن، كه جهت انتشار نور را مشخص می‌كند، نشان می‌دهیم

 

 

 
 
 
 
 
سایه و نیم سایه 

اگر یك جسم كدر مقابل یك چشمه نور قرار داده شود، پشت آن فضای تاریكی ایجاد می‌شود كه به آن سایه می‌گویند. به عنوان مثال سایه‌ی انسان روی زمین به علت قرار گرفتن در مقابل خورشید است

 

 

 

 

هرگاه یك جسم  كدر را مقابل یك چشمه‌ی نور گسترده قرار دهیم‌، اطراف سایه، ناحیه‌ای نیمه روشن ایجاد می‌شود كه به آن نیم سایه می‌گویند

 

 

 

اگر جسم كدر مقابل یك چشمه‌ی نور نقطه‌ای قرار بگیرد، فقط سایه تشكیل می‌شود
با افزایش فاصله‌ی چشمه ی نور و جسم كدر از یك‌ دیگر، اندازه‌ی سایه كوچك تر می‌شود


 

 
 
 
 
 
هرگاه ماه، زمین و خورشید در یك راستا باشند و ماه بین زمین و خورشید قرار گیرد، سایه‌ی ماه روی زمین می افتد و ناحیه‌‌ای از زمین كه در سایه‌ی ماه قرار می‌گیرد،تاریك می‌شود
این پدیده را خورشیدگرفتگی (كسوف) می‌نامند . افرادی كه در ناحیه‌ی سایه قرار می‌گیرند، خورشید گرفتگی را كامل می‌بینند . ولی افرادی كه در ناحیه‌ی
نیم سایه قرار دارند، می‌توانند بخشی از خورشید را ببینند یعنی برای آن‌ها خورشید گرفتگی جزئی است

 


 

هرگاه ماه، زمین و خورشید در یك راستا باشند و زمین بین ماه و خورشید قرار گیرد، سایه‌ی زمین ماه را فرا می‌گیرد، بنابراین ماه قابل رؤیت نیست. این پدیده را ماه گرفتگی(خسوف) می نامند



 

 
 
 
 

 
 
 
 

برای تعیین اندازه‌ی سایه، شكل مقابل را در نظر بگیرید
با استفاده از تشابه دو مثلث       داریم 
 

 
 
 

كه در این رابطه،  اندازه‌ی سایه ،   اندازه‌ی جسم كدر،  فاصله‌ی سایه تا چشمه و  فاصله‌ی جسم تا چشمه است


 
 

 

بازتاب نور

 

 

می دانیم جسم‌ها را می‌توان به دو دسته‌ی منیرو غیرمنیر تقسیم كرد. اجسام منیر مانند خورشید یا یك لامپ روشن از خودشان نور دارند. بنابراین نور آن‌ها می‌تواند به طور مستقیم به چشم ما برسد و آن‌ها را ببینیم. اما اجسام غیرمنیر در صورتی توسط چشم قابل رؤیت است كه نور یك چشمه‌ی نور از روی آن‌ها بازتاب شود و به چشم ما برسد

 

 

 

 

 

 

 

 

دیده شدن اشیای درون اتاق، هنگامی كه چراغ روشن است، به دلیل انتشار نور در اتاق وباز گشت نور از سطح اشیاء و رسیدن آن به چشم است

 

 

 

 

ماه نور خود را از خورشید می‌گیرد. نوری كه از سطح ماه بازمی‌گردد به چشم ما می‌رسد ومی توانیم آن را ببینیم

 

 

 

 

بازگشت نور از سطح جسم‌ها را بازتاب نور می‌نامند. هرگاه سطح برخی از جسم‌ها مانند ورقه‌های تمیز نیكل، نقره و شیشه‌ی جیوه‌اندود شده  ،صاف و صیقلی باشد پدیده‌ی بازتاب را به خوبی نشان‌می‌دهند. بازتاب نور از سطح ‌های      صیقلی را بازتاب آینه‌ای می‌نامند. از این جا به بعد فقط همین نوع بازتاب را مورد بررسی قرار می‌دهیم


 



 

پرتو نوری را كه به سطح جسم‌ می تابد، پرتو تابش و پرتو بازگشت از روی سطح را پرتو بازتاب می‌نامند. نقطه‌ای روی سطح جسم كه نور به آن می‌تابد، نقطه‌ی تابش نام دارد. زاویه‌ی بین پرتو تابش و خط عمود بر سطح در نقطه‌ی تابش را زاویه‌ی تابش  و زاویه بین پرتو بازتاب و خط عمود رازاویه‌ی بازتاب  می‌نامند.زاویه تابش و زاویه‌ی بین پرتو تابش و سطح آینه ( ) ، متمم یك ‌دیگرند. همچنین زاویه‌ی بازتاب   و زاویه‌ی بین پرتو  بازتاب و سطح آینه   ، متمم یك ‌دیگرند

 

 

 

 

روی یك مقوای ضخیم نقاله‌ای رسم می كنیم  و آن را عمود بر سطح یك آینه كه روی یك میز افقی قرار دارد می گذاریم . باریكه‌ی نور را با زاویه‌ی تابش معین روی سطح آینه می تابانیم. مشاهده می كنیم زاویه‌ی بازتاب با زاویه‌ی تابش مساوی است. اگر این عمل را برای زاویه ی معین دیگری نیز انجام دهیم ، به همین نتیجه می‌رسیم

 

 

 

 

قانون‌های بازتاب 

آزمایش نشان می دهد

الف-  پرتو تابش، پرتو بازتاب و خط عمود بر سطح آینه در نقطه‌ی تابش، هر سه در یك صفحه‌اند

ب- زاویه ی تابش و زاویه ی بازتاب با هم برابرند


 

 

 
 
 
 
 

 

تصویر در آینه‌های تخت

 


 

وقتی به آب نگاه می‌كنیم ،تصویر  جسم های كنار آن را در آب مشاهده می‌كنیم

 

 

 
 
 
 
 
 
 
یا وقتی مقابل یك آینه‌ی تخت می‌ایستیم، تصویر خود را در آن می‌بینیم
 
 
 
 
 


 
 
 
 

 
 
 
علت دیده شدن جسم ها در آب و آینه، به سبب بازتاب نور از سطح آن هاو رسیدن پرتوهای بازتاب به چشم است. هر آنچه در آینه دیده می‌شود ،تصویر شیء مقابل آینه است

هر گاه یك شیء مانند یك شمع مقابل یك آینه‌ی تخت قرار گیرد،پرتوهای نور از هر نقطه‌ی آن به آینه می تابد و از سطح آن بازتاب می‌شوند. اگر پرتوهای بازتاب به چشم ما برسند تصویر شمع را می توانیم بببینیم. محلی كه پرتوهای بازتاب و یا امتداد ‌های آن ها یك‌دیگر را قطع می‌كنند، محل تشكیل تصویر است
 
 

 

 

 

یك شیشه ‌ی معمولی را به طور قائم روی یك میز افقی نصب می كنیم ،دو شمع مشابه را در طرفین این شیشه قرار می‌دهیم و یكی از شمع ها را روشن كرده و از طرف شمع روشن به داخل شیشه نگاه می‌كنیم. شمع خاموش و تصویر شمع روشن را در شیشه می بینیم . شمع روشن را جا به جا می كنیم تا تصویر آن بر شمع خاموش منطبق شود، در این  وضعیت شمع خاموش، روشن به نظر می رسد
با اندازه‌گیری فاصله‌ی شمع روشن و شمع خاموش تا شیشه ،مشاهده می‌شود این دو فاصله با هم مساوی هستند . اینك اگر شمع روشن را قدری به شیشه نزدیك یا از آن دور كنیم ،برای آن كه شمع خاموش همچنان روشن دیده شود ، باید به همان اندازه كه شمع روشن را نزدیك یا دور كرده‌ایم، شمع خاموش را نیز نزدیك یا دور كنیم

 

 

 
 
 
 
ویژگی‌های تصویر در آینه‌‌ی تخت

 تصویر مجازی است

 تصویر نسبت به شیء مستقیم است

 طول تصویر با طول شیء برابر است

 فاصله‌ی تصویر با فاصله‌ی شیء تا آینه برابر است. و تصویر نسبت به شیء دارای وارونی جانبی است


هر گاه تصویر از امتداد پرتوهای بازتاب حاصل شود ،آن را تصویر مجازیمی‌گویند

 

 


 
 
 
هنگامی كه نوشته‌ای را مقابل یك آینه قرار می‌دهیم ، در حالی كه این نوشته ها از راست به چپ است، در آینه از چپ به راست دیده می شود . این تغییر سمت ایجاد شده توسط آینه را وارونی جانبی می نامند
 
 
 
 
 
 
 

 

آینه های كروی

 

 


 

سطح آینه‌های كروی بخشی از سطح یك كره است . اگر سطح درونی كره صیقلی باشد، آن را آینه‌ی كاو ( یا مقعر یا همگرا) و اگر سطح بیرونی آن صیقلی باشد،آن را آینه ی كوژ ( یا محدب یا واگرا) می نامند

 

 

 



 
 
 
 
مركز ـ محور اصلی 

مركز آینه  ، مركز كره ای است كه آینه بخشی از آن است 
خطی كه مركز آینه را به نقطه‌ی وسط آینه (نقطه‌ی ) وصل می كند،محور اصلی آینه نامیده می‌شود
 
قانون های بازتاب نور در مورد آینه های كروی هم به كار می روند
 
 


 
 
 

 

كانون آینه‌ی مقعر یا كاو

 

 

ورق كاغذی را جلوی یك آینه‌ی مقعر كه مقابل نور خورشید قرار دارد، جابجا می كنیم تا دایره‌ی روشن تشكیل شده روی آن به یك لكه‌ی نوررانی تبدیل ‌شود. محل این لكه ی نورانی ، كانون آینه‌ی مقعر  است . فاصله ی كانون تا آینه رافاصله‌ی كانونی آینه می‌نامند .می‌توان نشان داد، فاصله‌ی كانونی به طور تقریبی نصف شعاع آینه است. یعنی



 

 

 

 

 

 

رسم پرتوهای بازتاب در آینه‌ی مقعر 


الف ـ هر پرتوی نوری كه از مركز آینه می‌گذرد و به آینه میتابد تا به صورتی است كه امتداد آن از مركز آینه می گذرد ، روی خودش باز می تابد



 

 
 
 
 
 
ب ـ هر گاه یك دسته پرتو نور موازی با محور اصلی و نزدیك به آن به آینه‌ی مقعری بتابند پرتوهای بازتاب در نقطه‌ای روی محور اصلی هم‌دیگر را قطع می‌كنند. به این نقطه ،كانون اصلی آینه‌ی مقعر می‌گویند
 
 
هرگاه پرتو نوری موازی با محور اصلی به آینه ی مقعر بتابد ،پرتو بازتاب از كانون اصلی می‌گذرد
 
 
 
 
 
 
 
 
پ ـ هرگاه پرتو تابش یا امتداد آن از كانون بگذرد و به آینه بتابد، پرتو بازتاب آن موازی محور اصلی خواهد بود
 

 

چگونگی تشكیل تصویر در آینه‌های مقعر

 

 

برای رسم تصویر یك شیء كه روی محور اصلی یك آینه‌ی مقعر قرار دارد، كافی است انتهای شیء را در نظر بگیریم . از انتهای شیء دو پرتو (از سه پرتو مشخص بخش قبل ) ، به آینه می تابانیم . محلی كه پرتوهای بازتاب از آینه یك‌دیگر را قطع می‌كنند ، محل تشكیل تصویر حقیقی  و نقطه‌ای كه امتداد پرتو های بازتاب هم‌دیگر را قطع می‌كنند ، محل تشكیل تصویر مجازی است
از نقطه ی حاصل بر محور اصلی عمود می كنیم تا تصویر شیء بدست آید

 

 

 

 

 


در آینه‌ی مقعر شش حالت برای رسم تصویر وجود دارد

 


 شیء در فاصله ی كانونی ( بین كانون و آینه) است

 

ویژگی های تصویر : مجازی،مستقیم، بزرگ تراز شیء ، پشت آینه و در فاصله ای دورتر



 


 شیء روی كانون اصلی است

 


ویژگی های تصویر : تصویر در بی نهایت تشكیل می شود




 شیء بین كانون و مركز آینه است


ویژگی های تصویر : حقیقی ، وارون، بزرگ تر از شیء ، دورتر از مركز


 


 شیء روی مر كز آینه  است

ویژگی‌های تصویر: حقیقی، وارون، به اندازه شیء ،روی مركز

 



 شیء دورتر از مركز آینه است
 

ویژگی های تصویر : حقیقی ،وارون ،كوچك تر از شیء ،بین كانون و مركز

 

 



شیء در فاصله‌ی خیلی دور از آینه (بی‌نهایت) است

 
 
 
ویژگی های تصویر: حقیقی، وارون، كوچك تر از شیء ، روی كانون اصلی
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 

 

كانون آینه‌ی محدب   كوژ

 

 

هر گاه یك دسته پرتو نور موازی با محور اصلی به یك آینه‌ی محدب بتابد، امتداد پرتوهای بازتاب در نقطه ا‌ی روی محور اصلی یك‌دیگر را قطع می‌كنند. به این نقطه ،كانون اصلی آینه‌ی محدبمی‌گویند. كانون آینه‌ی محدب نیز فاصله‌ی كانونی نصف شعاع آینه است   

 

 

 

برای رفتن به بخش بعد اینجا کلیک کنید. 

 

 

 

 
 
 
 

  


 
اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در گوگل پلاس اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در یاهو اشتراک گذاری در دیگ اشتراک گذاری در دلی سوز اشتراک گذاری در فرند فید

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

درباره سایت

به این وبلاگ خوش آمدید!
این وبلاگ برای آموزش درس های اول دبیرستان ساخته شده است.
در این سایت همه مطالب کتاب ها قرار دارد و شما میتونانید با نوشتن نام درس مورد نظر خود در جستجوی وبلاگ مطالب را دریافت کنید.
من فرامرز جلوه گر دانش آموز اول دبیرستان مدرسه نواب صفوی شهرستان سربیشه هستم و از تمامی دست اندر کاران و معلمان عزیز و سخت کوش این مدرسه نهایت سپاس رو دارم

پشتیبانی آنلاین

آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

نظرسنجی

    به نظر شما مطالب این وبلاگ چگونه است؟



امکانات سایت

آموزش کلیه دروس اول دبیرستان

تغییر تم


انتخاب رنگ تم

سبک کانتینر

انتخاب الگوی پس زمینه

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image